{"id":788,"date":"2014-06-22T15:46:17","date_gmt":"2014-06-22T14:46:17","guid":{"rendered":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/?p=788"},"modified":"2014-06-22T15:46:17","modified_gmt":"2014-06-22T14:46:17","slug":"tlumaczenie-plikow-xml-czesc-1-wprowadzenie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/2014\/06\/22\/tlumaczenie-plikow-xml-czesc-1-wprowadzenie\/","title":{"rendered":"T\u0142umaczenie plik\u00f3w XML – cz\u0119\u015b\u0107 1: wprowadzenie"},"content":{"rendered":"
Tweet<\/a><\/div>\n

\"xml_ico\"<\/p>\n

XML ma z\u0142\u0105 reputacj\u0119 w\u015br\u00f3d t\u0142umaczy \u2013 bardzo cz\u0119sto jest postrzegany jako co\u015b skomplikowanego, co niezwykle trudno prawid\u0142owo przet\u0142umaczy\u0107. Jednak dysponuj\u0105c podstawow\u0105 wiedz\u0105 na temat struktury plik\u00f3w XML oraz nowoczesnymi programami do wspomagania t\u0142umacze\u0144 tak naprawd\u0119 praca z plikami XML jest do\u015b\u0107 prosta. Niniejszy tekst jest pierwszym z trzycz\u0119\u015bciowej serii na temat t\u0142umaczenia plik\u00f3w XML. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza to podstawowe wprowadzenie do formatu XML \u2013 takie \u201eco i jak\u201d. W cz\u0119\u015bci drugiej om\u00f3wi\u0119 import plik\u00f3w XML do programu memoQ, a w cz\u0119\u015bci trzeciej do programu Trados Studio.
\n
\nWpisy te stanowi\u0105 adaptacj\u0119 prezentacji, jak\u0105 przedstawi\u0142em na konferencji Translation Conference<\/a> w Warszawie w marcu 2014 r.<\/p>\n

Czym tak w\u0142a\u015bciwie jest ten XML? XML to skr\u00f3t od eXtensive Markup Language \u2013 rozszerzalny j\u0119zyk znacznik\u00f3w \u2013 i tak naprawd\u0119 jest metaj\u0119zykiem<\/em>, czyli j\u0119zykiem do definiowania j\u0119zyka znacznik\u00f3w. XML okre\u015bla regu\u0142y i og\u00f3ln\u0105 sk\u0142adni\u0119 dla j\u0119zyk\u00f3w znacznik\u00f3w, kt\u00f3re z kolei s\u0105 okre\u015blane mianem aplikacji. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c j\u0119zyk znacznik\u00f3w to zestaw kod\u00f3w lub znacznik\u00f3w (tags), kt\u00f3re otaczaj\u0105 tre\u015b\u0107 i opisuj\u0105 zawarto\u015b\u0107, a w pewnych przypadkach r\u00f3wnie\u017c to, jak powinna wygl\u0105da\u0107. W zwi\u0105zku z tym w aplikacjach XML dokument jest otoczony znacznikami, a znaczniki mog\u0105 posiada\u0107 atrybuty, kt\u00f3re w bardziej precyzyjny spos\u00f3b opisuj\u0105 kontekst tre\u015bci\/zawarto\u015bci. Przypu\u015b\u0107my, \u017ce chcemy skatalogowa\u0107 kolekcj\u0119 ksi\u0105\u017cek. W tym celu musimy zapisa\u0107 podstawowe informacje dotycz\u0105ce ksi\u0105\u017cek: autora, tytu\u0142, wydawc\u0119, rok publikacji, gatunek czy te\u017c temat i mo\u017ce jak\u0105 notk\u0119 o ksi\u0105\u017cce. Jak do tego podej\u015b\u0107? Najprostszym sposobem by\u0142oby zwyk\u0142e zapisanie wszystkich informacji w pliku tekstowym. Na przyk\u0142ad:
\n

\"Przyk\u0142ad<\/a>

Przyk\u0142ad prostej notki biograficznej<\/p><\/div>
\nTo proste. Cz\u0142owiek nie b\u0119dzie mia\u0142 \u017cadnych trudno\u015bci z rozr\u00f3\u017cnieniem i w\u0142a\u015bciw\u0105 klasyfikacj\u0105 r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w informacji. Ale co z tym przyk\u0142adem?
\n

\"Troch\u0119<\/a>

Troch\u0119 bardziej niejednoznaczna notka bibliograficzna<\/p><\/div>
\nKt\u00f3re z pierwszych trzech p\u00f3l zawiera informacj\u0119 o autorze, wydawcy i tytu\u0142? Oczywi\u015bcie wybra\u0142em nazwisko, kt\u00f3re b\u0119dzie \u0142atwo rozpozna\u0107, ale co w sytuacji, gdy napotkamy kogo\u015b mniej znanego? Jak wida\u0107, w\u0142a\u015bciwa klasyfikacja informacji mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 wyzwaniem. Oczywi\u015bcie mo\u017cemy sobie z tym do\u015b\u0107 prosto poradzi\u0107:
\n

\"Notka<\/a>

Notka bibliograficzna z opisem czytelnym dla cz\u0142owieka<\/p><\/div>
\nTeraz ju\u017c \u0142atwiej, prawda? Ale sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie wiemy, gdzie ko\u0144czy si\u0119 jeden rodzaj informacji a zaczyna inny? Ko\u0144ce linii? Je\u015bli tak, to sk\u0105d wiemy, \u017ce opis (\u201enote\u201d) nie ko\u0144czy si\u0119 po pierwszej linii? A je\u015bli napiszemy tytu\u0142 i autora w tym samym akapicie? Tutaj w\u0142a\u015bnie przydaj\u0105 si\u0119 znaczniki XML. Mo\u017cemy ich u\u017cy\u0107 do jednoznacznego opisania informacji.

\"Znaczniki<\/a>

Znaczniki XML w notce bibliograficznej<\/p><\/div> To <co\u015b> wok\u00f3\u0142 danych to znaczniki<\/em> lub elementy<\/em> opisuj\u0105ce zawart\u0105 wewn\u0105trz informacj\u0119, czyli informacja o informacji. Teraz informacja wewn\u0105trz znacznik\u00f3w jest jasna i jednoznaczna, zrozumia\u0142a tak\u017ce dla system\u00f3w komputerowych. Co wi\u0119cej, mo\u017cemy dowolnie zmienia\u0107 kolejno\u015b\u0107 tre\u015bci i nie b\u0119dzie to mia\u0142o znaczenia, poniewa\u017c wci\u0105\u017c pozostanie jednoznaczna. Mo\u017cemy tak\u017ce doda\u0107 do znacznik\u00f3w pewne atrybuty:

\"Znaczniki<\/a>

Znaczniki XML z atrybutami<\/p><\/div> Jak wida\u0107, w tym przypadku zdefiniowa\u0142em atrybuty definiuj\u0105ce wygl\u0105d tre\u015bci. Dodatkowo mamy tu znaczniki nie definiuj\u0105ce typu tre\u015bci, tylko jej formatowanie (znaczniki \u201e<i>\u201d oraz \u201e<b>\u201d). Tekst z takiego pliku XML mo\u017cna przetworzy\u0107 korzystaj\u0105c ze specjalnych regu\u0142 zapisywanych w plikach XSLT (eXtensibe Stylesheet Language Transformations) w celu wygenerowania tekstu sformatowanego, np. o takim wygl\u0105dzie:

\"Sformatowany<\/a>

Sformatowany wynik przekszta\u0142cenia pliku XML z u\u017cyciem regu\u0142 XSLT<\/p><\/div> Jednak\u017ce prawid\u0142owy plik XML wymaga wprowadzenia dodatkowych danych. Pierwszy wiersz dokumentu XML powinien zawiera\u0107 deklaracj\u0119 XML<\/em>, okre\u015blaj\u0105c\u0105 wersj\u0119 XML oraz kodowanie znak\u00f3w stosowane w dokumencie.

\"Dodano<\/a>

Dodano deklaracj\u0119 wersji i kodowania XML<\/p><\/div> Je\u015bli plik nie zawiera deklaracji wersji, domy\u015blnie przyjmowana jest wersja 1.0 oraz kodowanie UTF-8 (8-bit Unicode Transformation Format). W drugim wierszu wi\u0119kszo\u015b\u0107 plik\u00f3w XML zawiera deklaracj\u0119 DTD (lub ca\u0142\u0105 definicj\u0119) \u2013 DTD oznacza Document Type Definition (definicja typu dokumentu) i jest to opis element\u00f3w, atrybut\u00f3w oraz innych element\u00f3w dozwolonych w danym typie plik\u00f3w XML.

\"Dodano<\/a>

Dodano deklaracj\u0119 DTD<\/p><\/div> W tym przypadku plik zawiera odwo\u0142anie do DTD specjalnie dla tego typu pliku. To do\u015b\u0107 prosta deklaracja stworzona przeze mnie (cho\u0107 zawiera definicj\u0119 atrybutu nie stosowanego w przyk\u0142adach, czyli \u201etranslate\u201d):

\"Plik<\/a>

Plik DTD opisuj\u0105cy elementy formatu XML stosowanego w przyk\u0142adach<\/p><\/div> Zamiast DTD cz\u0119sto stosowane jest odwo\u0142anie do pliku XSD (XML Schema Definition), kt\u00f3ry stanowi nieco bardziej zaawansowany rodzaj deklaracji dopuszczalnych tre\u015bci. Tak naprawd\u0119 jednak jedyne, co trzeba wiedzie\u0107 o DTD lub XSD to fakt, \u017ce jest to plik zawieraj\u0105cy opis (lub definicj\u0119) mo\u017cliwych znacznik\u00f3w i atrybut\u00f3w pliku XML. Wr\u00f3\u0107my wi\u0119c do naszego pliku XML. Tak naprawd\u0119 brakuje w nim elementu g\u0142\u00f3wnego (root<\/strong>) \u2013 mo\u017ce mie\u0107 dowoln\u0105 nazw\u0119, jednak najcz\u0119\u015bciej jest to po prostu <root> lub <body>. W naszym przypadku, poniewa\u017c tworzymy katalog ksi\u0105\u017cek, mo\u017cemy sobie nazwa\u0107 element g\u0142\u00f3wny <collection>.

\"Poprawny<\/a>

Poprawny plik XML z jednym wpisem<\/p><\/div> Mimo wszystko nasz plik wci\u0105\u017c zawiera fiszk\u0119 tylko jednej ksi\u0105\u017cki, a skoro chcemy stworzy\u0107 ca\u0142y katalog, powinni\u015bmy doda\u0107 troch\u0119 g\u0142\u0119bsz\u0105 struktur\u0119:

\"Poprawny<\/a>

Poprawny plik XML z dwoma wpisami \u201ebook\u201d<\/p><\/div> Elementem g\u0142\u00f3wnym (root) jest element \u201ecollection\u201d. \u201eBook\u201d to element poziomu pierwszego, b\u0119d\u0105cy elementem nadrz\u0119dnym (parent) element\u00f3w takich jak \u201etitle\u201d, \u201eauthor\u201d i \u201epublisher\u201d. To elementy podrz\u0119dne (children). Ka\u017cdy element nadrz\u0119dny mo\u017ce mie\u0107 dowoln\u0105 liczb\u0119 element\u00f3w podrz\u0119dnych, ale dany element podrz\u0119dny mo\u017ce mie\u0107 tylko jeden element nadrz\u0119dny. Oczywi\u015bcie mamy tu do czynienia z bardzo prostym plikiem XML, jednak wystarczy on, do zilustrowania podstaw \u2013 struktury pliku XML, znacznik\u00f3w i atrybut\u00f3w. S\u0105dz\u0119 te\u017c, \u017ce do\u015b\u0107 oczywiste jest, co powinni\u015bmy przet\u0142umaczy\u0107 w tym pliku. W nast\u0119pnej ods\u0142onie opisz\u0119 proces importowania pliku XML do programu memoQ oraz spos\u00f3b dostosowania filtra XML do danego typu pliku XML.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

XML ma z\u0142\u0105 reputacj\u0119 w\u015br\u00f3d t\u0142umaczy \u2013 bardzo cz\u0119sto jest postrzegany jako co\u015b skomplikowanego, co niezwykle trudno prawid\u0142owo przet\u0142umaczy\u0107. Jednak dysponuj\u0105c podstawow\u0105 wiedz\u0105 na temat struktury plik\u00f3w XML oraz nowoczesnymi programami do wspomagania t\u0142umacze\u0144 tak naprawd\u0119 praca z plikami XML jest do\u015b\u0107 prosta. Niniejszy tekst jest pierwszym z trzycz\u0119\u015bciowej serii na temat t\u0142umaczenia plik\u00f3w XML. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza to podstawowe wprowadzenie do formatu XML \u2013 takie \u201eco i jak\u201d. W cz\u0119\u015bci drugiej om\u00f3wi\u0119 import plik\u00f3w XML do programu memoQ, a w cz\u0119\u015bci trzeciej do programu Trados Studio.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[41,50,43,35],"class_list":["post-788","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-filtry","tag-wskazowki","tag-xml","tag-znaczniki","item-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=788"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":792,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/788\/revisions\/792"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}