{"id":230,"date":"2009-07-20T17:08:26","date_gmt":"2009-07-20T15:08:26","guid":{"rendered":"http:\/\/hell.pl\/wasaty\/blog\/?p=230"},"modified":"2009-07-20T17:08:26","modified_gmt":"2009-07-20T15:08:26","slug":"szukanie-igly-w-stogu-siana-czyli-jak-sie-to-nazywa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/2009\/07\/20\/szukanie-igly-w-stogu-siana-czyli-jak-sie-to-nazywa\/","title":{"rendered":"Szukanie ig\u0142y w stogu siana, czyli jak si\u0119 to nazywa?"},"content":{"rendered":"
Tweet<\/a><\/div>\n

\"google1\"Nie powiem nic przesadnie odkrywczego stwierdzaj\u0105c, \u017ce najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem ery Internetu s\u0105 wyszukiwarki informacji, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych niepodzielnie kr\u00f3luje Google. Dzi\u0119ki olbrzymiej ilo\u015bci znajduj\u0105cych si\u0119 w Internecie stron na najr\u00f3\u017cniejszy temat niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce \u201ew Internecie jest wszystko\u201d. Oczywi\u015bcie nie jest to prawd\u0105, zdedydowanie wielu rzeczy nie ma. A i te, kt\u00f3re s\u0105, stanowi\u0105 mieszan\u0119 ziaren i plew. Jak odsia\u0107 plewy, szukaj\u0105c cennych drobinek wiarygodnych i rzetelnych informacji?<\/p>\n

Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c zastanawiam si\u0119 czasami, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie t\u0142umacza technicznego w czasach przed upowszechnieniem si\u0119 Internetu. I czuj\u0119 wobec tych ludzi wielki szacunek. Musieli dysponowa\u0107 naprawd\u0119 olbrzymi\u0105 wiedz\u0105, by rzetelnie t\u0142umaczy\u0107 teksty z r\u00f3\u017cnych specjalistycznych dziedzin. Cho\u0107 nawet specjalista z jednej dziedziny, np. kardiolog, m\u00f3g\u0142by mie\u0107 problemy ze specjalistycznym tekstem z – dajmy na to – neurologii. Oczywi\u015bcie pomoc\u0105 mogli s\u0142u\u017cy\u0107 koledzy i biblioteki, ale na to trzeba czasu, a tego jakby coraz mniej. Klienci chc\u0105 tekst\u00f3w na ju\u017c, albo na wczoraj. Jak, dysponuj\u0105c podstawow\u0105 i og\u00f3ln\u0105 wiedz\u0105 np. z zakresu medycyny, poradzi\u0107 sobie przy t\u0142umaczeniu specjalistycznych tekst\u00f3w?<\/p>\n

Zacz\u0105\u0107 proponuj\u0119 od sprawdzonych s\u0142ownik\u00f3w. Oczywi\u015bcie s\u0105 dziedziny w kt\u00f3rych o s\u0142owniki \u0142atwo (np. finanse), s\u0105 i ubo\u017csze – w zakresie medycyny jest na dobr\u0105 spraw\u0119 tylko jeden o przyzwoitym zakresie s\u0142ownictwa, opracowany przez S\u0142omskich i dost\u0119pny r\u00f3wnie\u017c w wersji elektronicznej (Lexland<\/a>). Jednak i on nie jest w stanie pokry\u0107 ca\u0142o\u015bci terminologii medycznej, a miejscami bywa przestarza\u0142y. Ca\u0142kiem niez\u0142y jest te\u017c internetowy megas\u0142ownik<\/a>, cho\u0107 zawsze ostro\u017cnie podchodz\u0119 do znalezionych w nim t\u0142umacze\u0144 (by\u0107 mo\u017ce nies\u0142usznie, jeszcze nie trafi\u0142em na b\u0142\u0119dne). Co dalej?<\/p>\n

C\u00f3\u017c, mo\u017ce b\u0119dzie to dla niekt\u00f3rych zaskoczeniem, ale po pierwsze, nale\u017cy zainwestowa\u0107 w podr\u0119czniki. Do\u015b\u0107 dawno temu, na pocz\u0105tku mojej \u201ekariery\u201d t\u0142umacza technicznego przyj\u0105\u0142em sobie zasad\u0119 – je\u015bli dostaj\u0119 zlecenie z dziedziny, o kt\u00f3rej mam do\u015b\u0107 lu\u017ane poj\u0119cie, do 20% (potencjalnego) wynagrodzenia przeznaczam na zakup \u017ar\u00f3de\u0142 (taki \u201ekoszt uzyskania przychodu\u201d). I zdecydowanie si\u0119 to op\u0142aca. Co prawda ubywa miejsca na i tak za ciasnych p\u00f3\u0142kach, ale w ko\u0144cu do kolejnych t\u0142umacze\u0144 z danej dziedziny mam ju\u017c \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n

Po drugie, mo\u017cna skorzysta\u0107 z wikipedii. \u015awietnie nadaje si\u0119 ona np. do sprawdzania nazw ro\u015blin lub zwierz\u0105t w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. Je\u015bli tylko dane has\u0142o ma opis w j\u0119zyku angielskim, mo\u017cna sprawdzi\u0107, czy odpowiada mu has\u0142o w j\u0119zyku polskim. Do nazwy zwierz\u0119cia czy ro\u015bliny to zazwyczaj wystarczy. W przypadku nazw schorze\u0144 bywa gorzej. Pomijaj\u0105c ju\u017c problem znacznie mniejszej liczby hase\u0142 w polskiej wersji j\u0119zykowej, zdarzaj\u0105 si\u0119 w nich te\u017c b\u0142\u0119dy i przeinaczenia. Wikipedia to \u015bwietne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy, ale trudno uzna\u0107 j\u0105 za \u017ar\u00f3d\u0142o wiarygodne. Je\u015bli wi\u0119c nawet uda si\u0119 nam znale\u017a\u0107 polski odpowiednik szukanego has\u0142a, zawsze trzeba go zweryfikowa\u0107.<\/p>\n

I tu z pomoc\u0105 przychodzi google.com. Ta nadal najlepsza wyszukiwarka ma kilka mi\u0142ych cech, kt\u00f3re s\u0105 bardzo pomocne w przypadku szukania t\u0142umacze\u0144 r\u00f3\u017cnych termin\u00f3w. Je\u015bli znamy ju\u017c mo\u017cliw\u0105 polsk\u0105 nazw\u0119 choroby (albo jakiego\u015b zwierz\u0119cia czy elementu maszyny itp.), wpisujemy j\u0105 w google i ogl\u0105damy wyniki. Je\u015bli w pierwszej dziesi\u0105tce trafie\u0144 mamy powa\u017cnie wygl\u0105daj\u0105ce strony, np. poradniki dla pacjent\u00f3w na portalach medycznych albo publikacje naukowe – jeste\u015bmy w domu. Warto oczywi\u015bcie jeszcze przejrze\u0107 jedn\u0105 czy dwie publikacje by sprawdzi\u0107, czy znaleziony termin na pewno wyst\u0119puje we w\u0142a\u015bciwym kontek\u015bcie, a nie jest np. tylko zbitk\u0105 przypadkowo wyst\u0119puj\u0105cych obok siebie s\u0142\u00f3w, ale to przewa\u017cnie wystarczy do uwiarygodnienia t\u0142umaczenia.<\/p>\n

Sytuacja wygl\u0105da troch\u0119 gorzej, je\u015bli wpisane, proponowane t\u0142umaczenie terminu nie daje \u017cadnych wynik\u00f3w lub tylko trafienia o w\u0105tpliwej warto\u015bci, np. na jakich\u015b forach. Wtedy trzeba bardzo ostro\u017cnie podej\u015b\u0107 do takiego terminu. Najlepiej spr\u00f3bowa\u0107 innej metody znalezienia t\u0142umaczenia. A najprostsz\u0105 i cz\u0119sto przynosz\u0105c\u0105 dobre wyniki jest skorzystanie z opcji wyszukiwania w zadanym j\u0119zyku. W przypadku strony www.google.pl <\/a>pod okienkiem wyszukiwania mamy do wyboru dwie opcje: \u201eszukaj w Internecie\u201d i \u201eSzukaj na stronach kategorii: j\u0119zyk polski\u201d (w przypadku google.com lub innej wersji j\u0119zykowej mo\u017cna skorzysta\u0107 z opcji wyszukiwania zaawansowanego). Wpisanie angielskiego has\u0142a i wybranie opcji szukania na polskich stronach w przypadku termin\u00f3w medycznych do\u015b\u0107 cz\u0119sto pozwala na znalezienie publikacji naukowych po\u015bwi\u0119conych danemu zagadnieniu. Najcz\u0119\u015bciej zawieraj\u0105 one streszczenia po angielsku, czasem zdarzaj\u0105 si\u0119 teksty dwuj\u0119zyczne (niestety zbyt rzadko) lub w tek\u015bcie zamieszczane s\u0105 angielskie nazwy schorze\u0144 jako uzupe\u0142nienie lub rozwini\u0119cie powszechnie stosowanego skr\u00f3tu. Czasem do oceny jako\u015bci znalezionego tekstu wystarczy zajawka umieszczana w wynikach wyszukiwania, cz\u0119\u015bciej jednak konieczne jest przejrzenie ca\u0142ego tekstu oryginalnego. Niestety, wi\u0119kszo\u015b\u0107 serwis\u00f3w z publikacjami medycznymi wymaga logowania. Do niekt\u00f3rych dost\u0119p jest p\u0142atny, inne przeznaczone s\u0105 dla przedstawicieli profesji medycznych (ale daj\u0105 si\u0119 przekona\u0107 do za\u0142o\u017cenia konta), jeszcze inne przyjmuj\u0105 tylko lekarzy. Niekt\u00f3re z tych najbardziej restrykcyjnych mo\u017cna oszuka\u0107 podaj\u0105c si\u0119 za automat wyszukiwarki google, co jest do\u015b\u0107 proste.<\/p>\n

Znalezione w publikacjach naukowych terminy te\u017c warto jeszcze zweryfikowa\u0107 w podr\u0119cznikach. W przypadku medycyny do\u015b\u0107 cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce u\u017cywane s\u0105 dwie wersje nazwy schorzenia (np. nowotworu) – jedna \u201epodr\u0119cznikowa\u201d, druga \u201epopularna\u201d, zazwyczaj b\u0119d\u0105ca zapo\u017cyczeniem (ew. spolszczonym) z j\u0119zyka angielskiego. W takiej sytuacji dochodzi jeszcze problem, kt\u00f3rej z nich u\u017cy\u0107, cho\u0107 to ju\u017c raczej temat na osobny wpis.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c – nigdy nie ufa\u0107 pierwszemu trafieniu w wyszukiwarce i zawsze weryfikowa\u0107 w jak najpowa\u017cniejszych \u017ar\u00f3d\u0142ach, najlepiej w podr\u0119cznikach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie powiem nic przesadnie odkrywczego stwierdzaj\u0105c, \u017ce najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem ery Internetu s\u0105 wyszukiwarki informacji, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych niepodzielnie kr\u00f3luje Google. Dzi\u0119ki olbrzymiej ilo\u015bci znajduj\u0105cych si\u0119 w Internecie stron na najr\u00f3\u017cniejszy temat niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce \u201ew Internecie jest wszystko\u201d. Oczywi\u015bcie nie jest to prawd\u0105, zdedydowanie wielu rzeczy nie ma. A i te, kt\u00f3re s\u0105, stanowi\u0105 mieszan\u0119 ziaren i plew. Jak odsia\u0107 plewy, szukaj\u0105c cennych drobinek wiarygodnych i rzetelnych informacji?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,6],"tags":[14,24,50],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230"}],"collection":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=230"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/wasaty.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}